PORADY

Czy Twój kask jest bezpieczny? Zapewne uważasz, że tak. W przeciwnym razie raczej byś w nim nie jeździł. Ale jeżeli zdarza Ci się przekroczyć szybkość 120 km/h (na zamkniętym torze wyścigowym, naturalnie) lub jeżeli jeździsz więcej niż 2 godziny dziennie z prędkościami w okolicach 70–80 km/h, to prawda jest taka, że żaden kask motocyklowy nie jest bezpieczny.
 

O czym mowa? Oczywiście, o narażeniu na przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu. W angielskojęzycznych materiałach często trafiałem na informacje o tym, że jazda bez odpowiedniej ochrony słuchu jest na dłuższą metę niebezpieczna. Jednak w polskiej prasie wszyscy na ten temat milczą.
 

Na wstępie warto by sprawdzić, czy hałas na dłuższą metę jest naprawdę tak szkodliwy. W końcu prawdziwy motocyklista to twardziel jeżdżący z wyprutymi wydechami i odrobiny hałasu się nie boi. Nawet jeżeli na starość pogorszy mu się od tego słuch, to trudno. W końcu na starość wszystkim słuch się pogarsza, nieprawdaż?
 

Jak się okazuje, niezupełnie. Utrata słuchu z wiekiem to typowa choroba cywilizacyjna naszego wysoce zindustrializowanego społeczeństwa. Badania przeprowadzone na plemionach, które nie mieszkają w miastach, nie jeżdżą pojazdami zmechanizowanymi i nie korzystają z hałaśliwych urządzeń mechanicznych pokazały, że Homo sapiens powinien mieć na starość równie dobry słuch, co w młodości.
 

Ale trudno, powiedzmy, że to choroba cywilizacyjna. Nie chcemy wrócić do trybu życia ludzi pierwotnych, więc czemu jako motocykliści mielibyśmy przejmować się hałasem bardziej niż cywile? Większość ludzi uważa, że pogorszenie słuchu o parę procent to w końcu nic specjalnie strasznego.
 

Problemy wynikające z utraty słuchu są trzy. Dwa wynikają z konstrukcji ucha, trzeci zaś prawdopodobnie z budowy mózgu. Jednak po kolei. Wewnątrz ucha w pewnym miejscu znajduje się mnóstwo malutkich włosków – komórek rzęskowych – przekształcających fale akustyczne na impulsy nerwowe. Hałas sprawia, że część komórek rzęskowych w ślimaku ucha stwierdza, że ma dość życia w trudnych oraz wybitnie niehumanitarnych warunkach i umiera. Parę rzęsek tu, parę rzęsek tam… i tu leży istota pierwszego problemu. Otóż utrata słuchu jest bardzo, bardzo powolna, przez co trudna do zauważenia. Gdybyśmy mieli okazję posłuchać świata tak, jak słyszeliśmy go kilka lat wcześniej, a potem od razu tak, jak słyszymy go dziś, to ewentualna utrata słuchu byłaby ewidentna. Ale pogorszenie tego zmysłu o ułamki decybeli nie jest łatwe do zauważenia. Drugi problem dodatkowo pogarsza pierwszy – utrata słuchu jest kumulatywna i nieodwracalna. Śmierć każdej rzęski przyczynia się do pogorszenia go, ale nie potrafimy ich przywrócić do życia (chociaż przeprowadzono ostatnio dość obiecujące testy z terapią genetyczną na… chomikach). W przypadku wzroku możemy poddać się operacji chirurgicznej, ale w przypadku straconego słuchu nie bardzo.
 

Trzeci problem jest chyba najbardziej dotkliwy. To tak zwane szumy uszne, czyli fałszywe dźwięki, jakie mózg sam sobie wytwarza. Jedną z przyczyn powstawania szumów usznych jest właśnie obumieranie komórek rzęskowych Istnieje hipoteza, że kiedy mózg przestaje w ogóle dostawać sygnały od martwych rzęsek, zaczyna je sobie dostarczać sam. Wielu z nas doświadczyło zapewne piszczenia w uszach po szczególnie udanym koncercie czy dłuższej jeździe na motocyklu – to przykład czasowych szumów usznych. Jednak wraz z postępującą utratą słuchu wzrasta ryzyko, że szumy uszne pozostaną na stałe. To, jak nietrudno się domyślić, potrafi znacząco obniżyć komfort życia.
 

No dobrze, to wiemy już, dlaczego warto dbać o słuch. Od jakiego poziomu decybeli w zasadzie motocykl robi się głośny? Można sobie pomyśleć, że pół godzinki jazdy po mieście chyba nie stanowi specjalnego zagrożenia, więc nie ma potrzeby zbytnio się przejmować.
 

Człowiek zaczyna odczuwać efekty wystawienia na hałas powyżej 80 decybeli. Według nowych przepisów BHP przekraczając ten próg ciągłego hałasu konieczne jest udostępnienie pracownikom środków ochrony słuchu, natomiast od poziomu 85 dB stosowanie ochronników jest obowiązkowe.